تعليم و تعلم از شئون الهي است و خداوند اين موهبت را به پيامبران و اولياي پاك خويش ارزاني كرده است تا مسير هدايت را به بشر بياموزد و چنين شد كه تعليم و تربيت به صورت سنت حسنه درآمد .
انسان نيز با پذيرش اين مسئوليت نام خويش را در اين گروه و در قالب واژه مقدس معلم ثبت كرده است . معلم ، ايمان را بر لوح جان و ضميرهاي پاك حك مي كند و نداي فطرت را به گوش همه مي رساند . همچنين سياهي جهل را از دلها مي زدايد و زلال دانايي را در روان بشر جاري مي سازد . دغدغه معلم هميشه اين است كه حيات بشر بر مدار ارزشها و كرامت انساني بچرخد و شناخت خدا و مكتب و دين همت اساسي آدمي باشد و هيچ بيگانه اي را مجال تجاوز به فرهنگ ارزشي دين ميهن فراهم نباشد . شرافت و مرتبت معلم زماني اهميت دارد كه بتواند شأن خداوند و پيامبران را در وجود خود محقق سازد و پيوند انسان به هدف متعالي خلقت يعني عبادت را برقرار سازد. لذا در اين تعريف شهيد مرتضي مطهري يكي از معلمان راستين كه اولا با نگاه تركيبي به همه معارف بشري نظر مي كند . ثانياً تمامي تلاشهاي علمي و عملي را مقدمه اي براي عبادت مي داند و در اين راه به مرحله سوم دينداري راه مي يابد و با شهادت ، عبادت عملي و علمي خود را كامل مي سازد . به همين مناسبت روز شهادت اين بزرگ مرد فرزانه را روز معلم ناميدند . معلمي شغل و حرفه نيست بلكه ذوق و هنر توانمندي است . معلمي در قرآن به عنوان جلوه اي از قدرت لايزال الهي نخست ويژه ذات مقدس خداوند تبارك و تعالي است . در نخستين آيات قرآن كه بر قلب مبارك پيامبر اكرم (ص) نازل شد به اين هنر خداوند اشاره شده است .
بخوان به نام پروردگارت كه جهانيان را آفريد . انسان را از خون بسته سرشت . بخوان و پروردگارت كريمترين است. همان كه آموخت با قلم آموخت . آموخت به انسان آنچه را كه نمي دانست .
در اين آيات خداوند خود را معلم مي خواند و جالب اينكه معلم بودن خود را بعد از آفرينش پيچيده ترين و بهترين شاهكار خلقت يعني انسان آورده است . مقام معلم بودن را خدا بعد از آفرينش قرار دارد نوعي انسان را كه هيچ نمي دانست . امام جعفر صادق (ع) مي فرمايند : « روز قيامت خداوند تمام انسانها را جمع مي كند و چون ترازوي اعمال نهاده شد و خون شهيدان را با مركب قلم عالمان و معلمان بسنجند ، ارزش مركب آنان بر خون شهيدان فزوني خواهد داشت . اين ارزش بدان جهت است كه شهيدان در سايه علم و تربيت معلمان و تعليم شايسته آنان به خدا راه يافته اند و لياقت شهادت نصيبشان شده است . »
